Từng bước kiểm tra bo mạch chủ

Bo mạch chủ (mainboard hay motherboard) là nơi kết nối, cấp nguồn, và truyền dẫn dữ liệu giữa các phụ kiện khác với nhau. Sau đây là các bước kiểm tra bo mạch chủ đang có vấn đề hư hỏng, để có thể tìm ra nguyên nhân lỗi và khắc phục.

Các hiện tượng liên quan đến bo mạch chủ

Đầu tiên là sau khi khởi động lại máy tính, nếu quá trình POST (Power  On Self Test) không xảy ra suôn sẻ, sau đó nạp hệ điều hành Windows, mà lại phát ra các tiếng bíp ngắn hay dài bằng loa, thì nghĩa là bo mạch chủ, hoặc một vài thiết bị đang gắn lên nó bị lỗi. Điều khó khăn ở đây là mỗi loại bo mạch chủ của các hãng, do sử dụng các BIOS không giống nhau, nên tiếng bíp báo lỗi cũng rất khác biệt.

Hiện tượng thứ hai là đồng hồ máy tính luôn chạy sai mỗi khi bạn khởi động lại nó. Trong lúc khởi động, máy tính cũng dừng lại, và hiển thị thông báo, cho bạn biết cần nhấn phím F1 hay một phím nào khác, tùy dòng bo mạch chủ, để vào CMOS và khai báo lại thời gian.

Hiện tượng thứ ba rất có thể liên quan đến lỗi bo mạch chủ là việc máy tính bị treo trong lúc bạn đang  sử dụng nó. Khi đó, bạn sẽ không thể tác động gì vào bàn phím hay con chuột, hay thậm chí không thể nhấn cả nút Reset trên thùng máy, vì toàn bộ đã mất tác dụng. Và việc tắt nguồn điện máy tính, rồi mở lại, dường như là giải pháp duy nhất dành cho bạn lúc đó.

Cuối cùng là hiện tượng máy tính không thể khởi động được. Ngoài các yếu tố về nguồn điện, CPU hay RAM, thì bo mạch chủ chính là thiết bị cần kiểm tra lại nhất.

Từng bước kiểm tra và xử lý

Sau khi tắt nguồn và mở thùng máy ra, bạn hãy lần lượt thực hiện các bước kiểm tra sau. Đừng quên đeo vòng chống tĩnh điện trước khi thực hiện việc kiểm tra và sửa chữa bo mạch chủ, nếu như bạn không muốn làm nó hư hỏng nặng hơn.

Đầu tiên, bạn hãy nhìn khắp một lượt bo mạch chủ xem có chỗ nào bị ẩm ướt, rỉ sét bao phủ lên mạch in hay không. Nếu có, bạn có thể dùng một bàn chải lông mềm đánh nhẹ lên các vị trí đó. Một miếng giẻ khô hay bình xịt khí nén sẽ có giá trị trong trường hợp này. Dùng miếng giẻ khô lau sạch vị trí ẩm hay rỉ sét, rồi dùng bình xịt khí nén thổi sạch các vết bẩn ấy là xong.

Sau đó, bạn chú ý quan sát các tụ điện nằm rải rác trên bo mạch chủ. Mặt trên của các tụ điện thường phẳng khi chúng còn nguyên vẹn và hoạt động tốt. Nếu bạn đang sống hay làm việc ở những vùng có nguồn điện không ổn định, thì các tụ rất dễ bị hỏng. Khi đó trên bo mạch chủ sẽ có một vài tụ bị phù lên theo các đường chéo của mặt trên tụ.

Nếu không phải là một kỹ sư hay kỹ thuật viên điện tử, thì việc của bạn lúc này chỉ là mang chiếc bo mạch chủ ấy ra cửa hàng dịch vụ tin học để họ sửa chữa, bằng cách thay các tụ điện ấy, mà thôi.

Nếu hiện tượng bạn gặp là luôn phải cập nhật lại thời gian mỗi lần khởi động máy tính, thì nhân lúc này, bạn hãy tiến hành thay mới viên pin CMOS cho đỡ tốn công. Do giá thành của viên pin CMOS khá rẻ, nên dù có thay sớm thì bạn cũng sẽ không quá lãng phí.

Hầu hết các loại bo mạch chủ, bạn có thể tháo lắp viên pin CMOS một cách đơn giản và dễ dàng. Tuy nhiên với những dòng máy cũ có thiết kế pin CMOS được hàn cứng vào bo mạch thì bạn sẽ phải mang bo mạch chủ ra các dịch vụ máy tính để nhờ họ giúp đỡ.

Sau khi thay xong pin CMOS, bạn có thể thử khởi động lại máy để xem lỗi nhập thời gian đã được xử lý xong chưa. Dĩ nhiên trong lần đầu tiên, bạn vẫn phải nhập lại thông số thời gian, vì thế, bạn cần khởi động thêm vài lần nữa để kiểm tra lỗi này.

Kế tiếp, bạn kiểm tra và làm sạch các khe cắm RAM trên bo mạch chủ. Với hiện tượng nghe tiếng bíp dài trong lúc khởi động, thì chắc chắn phần bộ nhớ máy tính có vấn đề. Nếu những thanh RAM khi đem sang máy tính khác đều hoạt động tốt, thì việc làm sạch khe RAM của bo mạch chủ, là việc không thể bỏ qua.

Sau khi tháo toàn bộ các thanh RAM ra khỏi khe cắm, bạn hãy dùng bình xịt khí nén thổi mạnh vào đó để làm sạch bụi bẩn, hay các vết rỉ sét đang nằm trong đó.

Tương tự với CPU, card màn  hình  và các card mở rộng khác, nếu máy tính không nhận ra chúng trong quá trình khởi động, bạn cần tháo chúng ra, rồi làm vệ sinh các khe cắm thật cẩn thận, trước khi lắp nó trở lại, và khởi động máy tính để kiểm tra.

Nếu card màn hình mới lắp không được máy tính nhận ra, thì rất có thể bo mạch chủ không hỗ trợ loại card đó. Bạn có thể chỉnh  CMOS về mặc định để tránh xung đột tài nguyên hoặc dùng phần mềm Kill CMOS trong đĩa Hiren’s Boot để thực hiện việc này. Nếu vẫn chưa được, bạn hãy thử gắn thiết bị này vào một bo mạch khác để xác định xem thiết bị có hoạt động bình thường hay không.

Một lỗi hay gặp khác ảnh hưởng đến bo mạch chủ là do việc nâng cấp sai BIOS. Việc nâng  cấp BIOS đòi hỏi bạn phải tải đúng phiên bản hỗ trợ bo mạch chủ và thực hiện từng bước theo hướng dẫn của hãng sản xuất. Việc cấp nguồn liên tục trong quá trình nâng cấp cũng là yếu tố cần thiết. Nếu bạn vừa thực hiện  việc nâng  cấp BIOS, mà bị cúp điện giữa lúc thực hiện, hay bạn đã chọn sai phiên bản BIOS, thì hệ thống chắc chắn sẽ không  thể khởi động được. Khi đó, giải pháp tốt nhất là bạn mang đến các trung tâm bảo hành của hãng sản xuất bo mạch chủ, hoặc cửa hàng máy tính mà bạn đã mua, để nhờ họ giải quyết mà thôi.

“echip”

Advertisements
This entry was posted in Công nghệ thông tin, Điện - Điện tử. Bookmark the permalink.